BÖLÜM 0
CSS (ÇOKCA SORULAN SORULAR) HAKKINDA
[CSS Ana Sayfaya Dön]

1. Neden CSS? CSS de ne demek?
2. INET-TR CSS'den nasıl faydalanmalıyım? Daha sonra ne yapmalıyım?
3. Bu dökümanı nereden alabilirim?
4. CSS hazırlanmasında emeği geçenler...........
5. CSS hazırlanmasında yararlanılan kaynaklar
6. Eleştiriler, öneriler............
7. Bu Dökümanın 3. kişiler tarafından kullanılması
8. Sürümler Arası önemli Değişiklikler
9. Bir Sonraki Sürümde Hangi Değişiklikler Olacak?
10. CSS'deki Türkçe karakterleri Web Listeleyicimde göremiyorum. Sorun Ne?

1. Neden CSS? CSS de ne demek?

CSS, ya da uzun adıyla Çokça Sorulan Sorular, belirli bir konuda değisik kişiler tarafından, farklı zamanlarda sürekli ve çokca sorulan soruları ifade eden bir kısaltmadır (ıngilizce, Frequently Asked Questions (FAQ) yerine kullanılmıştır). INET-TR CSS de, INET-TR : Türkiye Internet Tartışma Listesi'nde uzun zaman boyunca Çokça sorulan soruları ve cevapları ile Internet/Temel Servisleri ve ilgili diğer konularda ilk anda kolayca akla takılabilecek soruları ve cevaplarını içermektedir.

CSS, su an icin, 2 ayrı formatta cikmaktadır : duz yazı (ascii, Turkçe karakterlerden arındırılmış) ve HTML (ISO-Latin 1 HTML kodlamalı, Türkçe karakterlerle/Türkçe Aksan). ıleriki sürümlerde düz yazı formatı (inet-tr.css) güncellenmeyebilir. Surum 2.0 için, HTML ve düzyazı sürümleri içerik bakımından birbirinin aynıdır. Ancak, HTML sürümünde, anlatılanlarla ilgili bazı resim/diyagram vb'ler ve bunlarla ilgili ek bilgiler vardır. Bunlar, dökümanın içeriğini bozmayan değişikliklerdir.

2. INET-TR CSS'den nasıl faydalanmalıyım? Daha sonra ne yapmalıyım?

CSS, konularına göre kısımlara bölünmüştür. öncelikle, kafanıza takılan sorunun bulunduğu kısmı dökümandan bulup oradan cevabı yakalamaya çalışmalısınız. Bu durumda, (i) sorduğunuz soruya doğrudan bir cevap bulabilirsiniz, ve/veya (ii) ilgili konuda ayrıntılı bilgiye nereden /nasıl erişeceğinizi öğrenebilirsiniz. Eğer sorunuzun cevabını bulamamışsanız, ya da verilen bilgilerden tatmin olmamışsanız INET-TR Internet Tartışma Listesi'ne bir mail ile sorunuzu yöneltin. Sorunuz hakkında bilgisi olan kişiler cevap vereceklerdir.

CSS bölümleri, birbirine bağlı bir yapıdadır. e-posta konusunun anlatıldığı bölümde, http adresleri ile karşılaşabilirsiniz. Böyle durumlarda, ilgili bölümlere ayrıca göndermeler yapılmıştır.

3. Bu dökümanı nereden alabilirim?

CSS'nin son sürümü Bilkent Arşivi'nde bulunmaktadır. ftp://ftp.bilkent.edu.tr/ pub/INFO/Turkce/css/inet-tr.css şeklinde FTP ile alınabilir. Ayrıca Bilkent Arşivine e-mail, fsp, gopher, www ile erişmek mümkündür. Bu dökümanın yeni sürümleri ortaya çıktığında INET-TR@metu.edu.tr (Turkiye Internet Tartisma Listesi) 'nde duyurulacaktır. Ayrıca, WWW erişimi olanlar http://www.bilkent.edu.tr/turkce/css ya da, http://www2.itu.edu.tr/~gokcol/css ile aynı dizine erişebileceklerdir. ıleride inet-tr.css'yi, üzerinde hypertext formatında tarama yapılacak hale getirmek istiyoruz. Bu konuda çalışmalar sürmektedir.

Sadece e-mail erişimi olanlar, bilserv@bilkent.edu.tr'a metin içinde `send inet-tr.css' komutu veya listproc@metu.edu.tr'a `get css inet-tr.css' komutu ile her iki makinadaki en son haldeki dökümanın düz yazı versiyonunu (Türkçe harflerden arındırılmış olarak) alabilirsiniz. Muhtemelen bir kaç parça olarak elinize geçecektir.

4. CSS hazırlanmasında emeği geçenler...........

- CSS'nin hazırlanması için Bilkent üniversitesi Listproc'ta bir liste oluşturulmuştur (inet-faq). Buradaki tartışmalar/fikir alışverişleri CSS yapısının şekillenmesinde yardımcı olmuştur.
- CSS'nin UNIX, Sıkıştırma/Arsivleme Programlari ve Resim/Ses/Video Formatları kısımlarının oluşturulmasında, Murat Balcı (mbalci@rorqual.cc.metu.edu.tr) ve Murat Maga (maga@promete.tetm.tubitak.gov.tr) katkıda bulunmuşlardır.
- Yusuf Kürşat Tuncel (e77790@ceng.metu.edu.tr), Internet Ahlakı ile ilgili netiquette'yi Türkçe'ye uyarlamış ve bu, CSS'nin değişik yerlerinde kullanılmışıtır.
- Bilkent üniv., dökümanın güncellenmiş kopyalarını tutmaktadır.
- Kağan Gürkaynak (kgf@ehb.itu.edu.tr), çok yararlı önerileri ve döküman üzerindeki bir çok düzeltme ve 1. Bölüme yaptığı bazı eklemelerle çok büyük yardımlarda bulunmuştur.
- Ayrıca, INET-TR üyeleri başta olmak üzere, soruları ve yararlı eleştiri/övgüleri ile pek çok internet kullanıcısı bu dökümanın hazırlanmasında yol gösterici olmuşlardır.

Mustafa Akgül (akgul@bilkent.edu.tr) Orhan Gökçöl (gokcol@sariyer.cc.itu.edu.tr)

5. CSS hazırlanmasında yararlanılan kaynaklar

1. ftp://ftp.bilkent.edu.tr/pub/INFO dizinindeki dökümanlar
2. Akgül, M., "Bilgiye Erişimin Yeni Araç ve Olanakları", (inet2.dvi, v1.25), Ocak 1995.
3. INET-TR (1994 - 1997) ve INET-FAQ (1995 - 1996) listelerindeki yazışmalar
4. Sheldon, T., "Lan Times Encyclopedia of Networking", McGraw-Hill, Inc., 1994.
5. Earn Association, "Guide to Network Resource Tools (Version 2.0)", Earn Association, September 1993.
6. Internet kullanımı ile ilgili FAQ'lar.
7. Discover the World Wide Web with your Sportser, USRobotics, sams.net, 1996.
8. Parker, T., "Teach Yourself TCP/IP in 14 Days", Sams Publishing, Indianapolis, USA, 1994.

6. Eleştiriler, öneriler.....

CSS ile ilgili her türlü eleştiri ve önerilerinizi bu CSS'nin yazarlarına doğrudan e-mail ile iletebilirsiniz.

inet-tr css hazırlama grubu

7. Kullanım Hakları

- Bu dökümanda yazılan her türlü bilgi kaynak gösterilmek şartıyla *aynen* kullanılabilir
- CSS, (orijinal metin (inet-tr.css) ya da html formatı olarak) her türlü ortamda serbestçe kullanılabilir, istenildiği kadar çoğaltılabilir..
- CSS, içeriği değiştirilmemek şartıyla başka formatlara (word, latex vb) dönüştürülebilir; ancak, yeni formatı da, ücretsiz, serbestçe dağıtılmalıdır.
- CSS, hiç bir suretle para ile satılamaz; parayla servis veren kuruluşların (BBS'ler, Internet Servis Sağlayıcıları vb) kullanıcılarından aldıkları baglantı ücretleri ve disket, CD, basılı kağıt masrafı gibi sarf malzeme ücretleri buna dahil değildir.
- Sadece yazarlar, döküman üzerinde değişiklikler yapma hakkına sahiptir.
- 3. şahısların döküman üzerinde maddi değişiklikler yapıp yeniden yayınlaması yazarların yazılı izni ile mümkün olabilir. Yeni döküman da hiç bir suretle parayla satılamaz, doğrudan ticari kazanç temini için kullanılamaz. Bu, konu ile ilgili yazılacak ticari amaçlı kitap, dergi, elektronik yayın vb gibi yerlerde, kaynak gösterilerek kullanmayı, engellemez.
- CSS'nin bir kısmı, kaynak gösterilmek şartıyla, 3. parti dökümanlarda kullanılabilir. Kaynak göstermede,

- CSS'nin tam adı ve türü (HTML/düz yazı)
- Yazarlarının adları
- Sürüm numarası ve sürüm tarihi
- CSS'nin orijinal dağıtım adresi (ftp ya da http olarak)

açıkça belirtilmelidir. örnek kaynak kullanımı :

Akgül, M. ve Gökçöl, O., "Internet ve İlgili Konularda Çokça Sorulan Sorular : INET-TR.CSS", Sürüm 2.5, http://www.bilkent.edu.tr/turkce/css/inet-tr.html, 30 Ekim 1997.

- Burada belirtilmemiş şartlar oluştuğunda, yazarların yazılı görüşü alınır.
- CSS'de yazılı bilgilerde var olabilecek her türlü maddi hatadan, ve burada yazılanlar uygulandığında dogabilecek maddi/manevi zararlardan, yazar(lar) her hangi bir sorumluluk kabul etmezler.
- Bu CSS'yi okuyan herkes yukarıdaki şartları aynen kabul etmiş sayılır.

8. Sürümler Arası önemli Değişiklikler

Bu alt başlıkta sürümler arası bazı değişikliklerin bir özetini yazmaya çalışacağız.

- 2.5 (30 Ekim 1997)

- Yeni Eklenen Bölümler : "Nasıl Web Sayfası Hazırlanır?" ve "Bilgisayar Virüsleri"
- Bolum 1: Internet'in sosyal boyutu ve ticari kullanımı eklendi; internet üzerindeki faks servisleri eklendi. Yazı içine bazı grafikler kondu.
- Bolum 2: Turnet ve Ulaknet kisimlari yaniden yazildi; ISP'lerle ilgili eklemeler yapildi. Turnet IEN protoklunden bahsedildi.
- Bolum 3:"Spam" mail eklendi. Anlatıma bazı grafikler kondu.
- Bolum 4: "haber grubu" yerine "tartışma öbeği" kullanıldı. TR'deki Tartışma Öbekleri Hiyerarşisi belirleme çalışmasından bahsedildi. DejaNews eklendi. TR'deki news servisleri guncellendi. Dünyadaki news server-lar listesi çıkartıldı.
- Bolum 5: FTP programnları güncellendi
- Bolum 6: Netscape ve msie bilgileri ve diğer bazı bilgiler güncellendi.
- Bolum 7: Arama Motorları güncellendi. Yeni AltaVista arayüzü anlatıldı
- Bolum 8: ListProc ve Telnet'e eklemeler yapıldı
- Bolum 9: TR arama servisleri güncellendi.
- Bolum 10:Turnet ve ISP bilgileri güncellendi. X2 modemler eklendi. 822 bilgileri eklendi.
- Bolum 11: Ilk kez yazıldı.
- Bolum 12: WinZip eklendi; dosya arşivleme ve disk araçları eklendi.
- Bolum 13: RealPlayer ve Flash animasyon eklendi.
- Bolum 14: Ilk kez yazıldı
- Bolum 15: Linux ile ilgili bilgiler eklendi. .rc dosyalarından bahsedildi.

Bazı yazım hataları düzeltildi.
- 2.01 (5 Mart 1997) Bazı düzeltmeler, news ve liste servisleri ile ilgili eklemeler

- 2.0 Ana revizyon (25 şubat 1997). Son 1 yılda genel olarak internet ve özel olarak ta ülkemizdeki yapılanma bir hayli değişti,gelişti. Bunu dikkate alarak, özellikle, Internet Nedir? (1. Bolum) pek çok açıdan yeniden yazıldı ve eskiden burada olan Türkiye'de ınternet kullanımı ile ilgili bilgiler, ayrı bir bölüm olarak yazıldı. Internet Servis Sağlayıcıları ile ilgili daha geniş bilgiler verilmeye çalışıldı; eklemeler yapıldı. Eskiden Internet Servisleri başlığı altında olan e-mail,web,News ve FTP ayrı bölümler haline getirildi. özellikle e-posta ve ftp kısmında çok fazla sayıda eklemeler/güncellemeler yapıldı. Web'i anlatan bölümde bazı değişiklikler ve eklemeler yapıldı. Java ve ActiveX ile ilgili bazı bilgiler verildi. Arama Mekanizmaları ile ilgili örnek kullanımlar anlatıldı. Web sayfası hazırlama ile ilgili genel bilgiler verildi. Bilgisayar Virüsleri ile ilgili bir bölum eklendi(bu,birçok kişinin isteği idi /OG/) TR'deki domain adlarını gösteren uzun liste çıkartıldı. Türkiye'deki Internet Servisleri daha detaylı gruplanmaya çalışıldı. Güncelliğini yitiren bazı kavramların açıklandığı bölümler (Gopher gibi) daha kısa tutuldu. HTML ile ilgili bir bölüm ilk kez CSS'ye eklendi. Bu sürümle birlikte, CSS'nin HTML sürümü de paralel olarak hazırlanmaya başlandı.(Bundan sonraki sürümler -umuyoruz ki- hem text, hem de html versiyonda aynı anda güncellenerek çıkacak).

- 1.3-1.4 Bölüm 1. Pek çok bilgi guncellendi ve bazı kısımlar silindi. Internet'e kişisel bağlantı kısmındaki bazı eskimiı yerler silindi bazıları yeniden yazildi. Netscape ile ilgili bir bölüm WWW kısmına eklendi. Kişisel bağlantı kısmına "Windows 95 ile PPP bağlantı" eklendi. Tüm metin için, bir takım yazım yanlışları düzeltildi.) (21 Ekim 1995; gokcol@sariyer.cc.itu.edu.tr )

- 1.2-1.3 ınternet Ahlakı eklendi. Yeni kurulan domain ve servisler eklendi.

- 1.1-1.2 Bazı yazım yanlışları (gramer ve ifade olarak) düzeltildi;, org.tr hakkında bilgiler verildi, waismail hakkındaki bilgiler silindi.

- 1.0 ilk Sürüm; 25 şubat 1995.

9. Bir Sonraki Sürümde Hangi Değişiklikler Olacak?

CSS'nin ana hatları hemen hemen yerine oturdu. (Yine de bu cok iddiali bir soz. 6 ay sonra çok köklü değişiklikler olabilir Internet dünyasında). ılerleyen sürümlerde, sadece HTML formatını güncellenme yoluna gidilebilir. Sayfaların HTML dizaynlarında görselliğe daha fazla önem verecek (animated gifs, ufak tefek Java scripts kullanımları, arka plan değişiklikleri, fare(mouse) hareketine duyarlı haritalar (image maps) ve resimlerin kullanımları gibi). Tabii, bir de Türkçe problemini halletmek gerekiyor. Bu sürümle birlikte, ISO-Latin 1 standartı esas alınarak, HTML özel karakter üretme teknikleri ile (söz gelimi, ö için &ouml) Türkçe karakterler kullanılmaya çalışıldı. CSS'nin ilk halinden Türkçe'ye dönüşüm bir hayli zahmetli oldu. Doğal olarak, arada, düzeltilmesi unutulmuş, gözden kaçmış bazı Türkçe harf hataları ile karşılaşabilirsiniz. Sonraki sürümlerde bu tip hataların en aza indirilmesi için azami gayret sarfedilecektir.

Sonraki sürümlerde, Virusler, Resim/Video Formatları, Sıkıştırma/Arşivleme Programları gibi kısımlar ana CSS'den ayrılarak ayrı CSS'ler oluşturma yoluna gidilebilir.

10. CSS'deki Türkçe karakterleri Web Listeleyicimde göremiyorum. Sorun Ne?

Bazı Browser'lar Türkçe karakterleri desteklemiyor olabilir. Netscape kullanıyorsanız, Options menüsünden "Document Encoding" olarak Turkish seçin (Netscape 4.x için View menüsü altında). Ayrıca, program seçeneklerini kullanarak sizteminizde yüklü "türkçe font"ları kullanacağınızı da belirtmelisiniz. Microsoft Internet Explorer için de benzer seçenekler var.